Bir Gazetecinin Kitaplarla Örülü Dünyası: Sevgül Uludağ'ın Yazdıkları ve Okudukları

Bir eve ya da ofise adım attığımda ilk yöneldiğim yer her zaman kütüphane olur. Ev sahibi kahveyle meşgulken ya da telefona bakarken göz ucuyla rafları tararım; hangi yazarlar tekrar ediyor, birbiriyle çelişen fikirler aynı rafta mı duruyor, yoksa her şey tek bir yöne mi işaret ediyor? İnsanlar kendilerini kategorize etmekten kaçınsa da kütüphaneleri çoğu zaman duruşlarını çok daha net ele verir. GoodReads gibi platformlar okuma listelerini paylaşmayı kolaylaştırsa da, bir insanın raflarına bakmanın verdiği o merak duygusunu hiçbir dijital araç tam olarak karşılayamıyor.

Sevgül Uludağ'ın yazdığı kitaplara kronolojik olarak bakıldığında ilk sırada Ocak 1990'da Amaç Yayınları'ndan çıkan "Perestroyka Notları" yer alıyor. Sovyetler Birliği'nde Gorbaçov'un başlattığı yeniden yapılanma ve şeffaflık dönemini yerinde gözlemlemek isteyen Uludağ, eşiyle birlikte bölgeye gitmiş ve oradaki geçiş sürecinden insan portreleri derlemişti. Kitap bir Sovyet övgüsü değil, aksine hayal kırıklığını da içeren eleştirel bir bakış taşıyordu. Transkafkasya Şeyhülislamı Allahşükür Paşazade'den savaş gazisi Mezahir Abbaszade'ye uzanan portreler, eserin zamana direnmesini sağlayan en önemli unsur oldu.

İkinci kitap "Kadınlar İçin Politikada Strateji ve Planlama", Eylül 1998'de Kadın Araştırmaları Merkezi Yayınları'ndan çıktı. 1990'ların ilk yarısında kadın hareketinin aile yasasını kadınlar lehine değiştirme mücadelesi sırasında Uludağ'ın verdiği atölye çalışmalarının ürünü olan bu eser, İngiltere ve İsveç deneyimlerinden kadın kotası tartışmalarına uzanan geniş bir çerçeve sunuyordu. 1998 genel seçimlerinde sağdan ve soldan pek çok kadın adayın el kitabı haline gelen çalışma, aradan geçen yıllara rağmen güncelliğini koruyor.

Uludağ'ın en bilinen eseri ise kuşkusuz "İncisini Kaybeden İstiridyeler" oldu. BİLBAN ve İKME tarafından Türkçe, İngilizce ve Yunanca olarak yayımlanan kitap, 2005 ve 2006 yıllarında üç baskı yaptı. Bu eserde makro politikalar, müzakereler ve çözüm modelleri bir kenara bırakılarak yalnızca insan acısına odaklanıldı. Savaşın yıkımı rakamlarla değil, hisarda oturup babasının dönüşünü bekleyen yaralı bir çocuğun sessizliğiyle, babasını yedi aylıkken kaybetmiş bir çocuğun isyanıyla, evladını bekleyen bir annenin gözyaşlarıyla anlatıldı.

Kütüphanesine dönüldüğünde ise Uludağ'ı en çok etkileyen isimlerin başında Tenten'in yaratıcısı Herge geliyor. Çocukluğundan vefatına kadar Tenten karakteri onun için hep özel bir yere sahip oldu; tıpkı Tenten gibi dünyayı gezen, hakikatin peşinde koşan bir gazeteciydi. Gazeteciliğe başlangıcı Raif Denktaş'ın İngilizce gazetesindeki yazım hatalarını eleştirmesiyle olsa da, Tenten'i her zaman bu mesleğe yönelten ilham kaynaklarından biri olarak gördü.