Bir Ömürlük Ezgi Yolculuğu: Kıbrıs Türküleri ve Ağıtları İki Dev Eserde Buluştu
Kıbrıs Türk halk müziğine gönül veren iki isim, Turgay Salim Hoşsöz ve Bülent Fevzioğlu, "Gelenekten Geleceğe Özgün Kıbrıs Türküleri ve Ağıtları" başlıklı ortak bir çalışmaya imza attı. Bu alanda eşsiz bir kaynak niteliği taşıyan eser, bir ömrün adanmışlığını ve derin bir müzik sevgisini gözler önüne seriyor.
Hoşsöz'ün müzikle bağı, çocukluk yıllarında TRT'nin tek kanalında dinlediği Anadolu türküleriyle başladı. Ortaokul ve lise yıllarında ise rotasını Kıbrıs türkülerine çevirdi. O dönem Kâmran Aziz ve Ekrem Yeşilada gibi ustaların eserlerinin yanı sıra "Dolama Dolamayı" ve "Hanaylar Yaptırdım" gibi anonim türküleri seslendirmeye başladı. Üniversite için gittiği Türkiye'de, memleket hasretini Kıbrıslı arkadaşlarıyla bir araya gelip kendi öz türkülerini çalarak dindirdi. 1980'li yılların başında BRT'de program yapmaya başladığı dönemde, sanatçı Ulus Yeşilada'nın kendisine "Kıbrıs türküleri üzerine yoğunlaş" tavsiyesi, onun için bir dönüm noktası oldu. O günlerde sınırlı sayıda eser bildiğini düşünürken, Yılmaz Taner hocanın hediye ettiği bir kitapla bambaşka bir dünyanın kapısı aralandı. Bu kitaptaki notaları çözmesiyle birlikte 1983 yılında tamamen anonim eserlerden oluşan "Kıbrıs Türküleri" isimli ilk kasetini yaptı. Kendi deyimiyle, yıllarca Anadolu türküleri okuduktan sonra kendi ülkesinin, kendi geleneğini anlatan türkülerini seslendirmek tarifsiz bir duyguydu.
Bu yolculukta ağıtların ayrı bir yeri oldu. Hoşsöz, çocukluğundan beri etkilendiği "Hanaylar Yaptırdım Döşedemedim" gibi ağıtların yanı sıra, yakın tarihin acı olaylarını da müzikle gelecek kuşaklara aktarma kararı aldı. Bülent Fevzioğlu ile birlikte, yaşanmış trajedileri sözlere ve bestelere döktüler. Erenköy bölgesinde yaşanan ve iki kişinin sulara karışıp kaybolduğu "Bereketçiler Ağıtı" bu çalışmaların ilki oldu. Ardından "Ali Hasip Ağıtı", 27-28 Ocak olayları, "Süleyman Uluçamgil", "Şehit Hüseyin Ruso" ve "Araplara Satılan Kızların Ağıdı" gibi toplumun hafızasına kazınmış pek çok acı olay, ağıt formunda yeniden hayat buldu. Bu ortaklıkla bugüne kadar 17 ağıt çalışması ortaya çıktı.
Kitap projesinin tohumları ise 2010 yılında atıldı. İkili, önce 12 ağıdın hikayeleri ve karikatürist Mustafa Tozakı'nın çizimleriyle zenginleştirilmiş bir CD-albüm yayımladı. Bu çalışmanın gördüğü ilgi üzerine, Lefkoşa Belediye Halk Müziği Orkestrası Şefi Hasibe hanımın da teşvikiyle eserleri notaya dökme fikri doğdu. Hoşsöz'ün seslendirdiği ve Fevzioğlu'nun sözlerini yazdığı yaklaşık 200 türkü ve 17 ağıt ile Fevzioğlu'nun 49 farklı besteciyle çalışarak ortaya koyduğu 195 eser, dev bir külliyata dönüştü. Bin sayfayı aşan bu devasa çalışma, teknik zorluklar nedeniyle iki ayrı kitap halinde, aynı anda basılarak yayımlandı.