BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Temasları: Yeni Müzakere Sürecinin Eşiği
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi'nden Prof. Dr. Soyalp Tamçelik, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in 27-29 Temmuz 2026 tarihli Kıbrıs ziyaretini, donmuş müzakereleri canlandırmayı hedefleyen stratejik bir diplomatik adım olarak nitelendirdi. Tamçelik, AA Analiz için yazdığı makalede, bu temasın yalnızca bir nezaket ziyareti olmadığını, zamanlamasının Ada'daki iç siyasi gelişmeler, Doğu Akdeniz'deki değişen jeopolitik dengeler ve Türkiye-Yunanistan hattındaki görece yumuşama ile birlikte okunması gerektiğini belirtti.
Tamçelik'e göre Guterres'in temel amacı, Rum tarafının uzlaşmaz tutumu nedeniyle tıkanan süreci yeniden başlatmak için siyasi bir zemin oluşturmaktı. Genel Sekreterin "sonuç üretmeyecek yeni 5+1 toplantıları istemediğini" vurgulaması, BM'nin bu kez somut hazırlıkların ardından genişletilmiş gayriresmi bir konferansla sonuç odaklı bir yol haritası izlemek istediğini ortaya koydu. Ziyaret sonunda çok taraflı bir toplantı için hazırlıkların başlayacağının duyurulması da bu hedefi doğruladı.
Değerlendirmede, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın göreve gelmesinin BM tarafından yeni bir diplomatik fırsat olarak görüldüğüne dikkat çekildi. Türk tarafı egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü taleplerini korurken, Erhürman'ın müzakere yöntemine dair önerileri yeni bir pencere açtı. Bunun yanı sıra, AB'nin enerji güvenliği arayışı ve Gazze, Suriye gibi bölgesel krizlerin yarattığı jeopolitik değişim, Kıbrıs'ın stratejik önemini artırarak çözümü daha geniş bir meselenin parçası haline getirdi.
Tarafların pozisyonlarına da değinen Tamçelik, Ankara ve KKTC'nin ziyarete ihtiyatlı yaklaştığını, federasyon parametrelerine geri dönüşü reddettiğini ancak yeni girişimi de tamamen dışlamadığını aktardı. Rum tarafı ise ziyareti, uluslararası toplumun çözüm iradesinin bir göstergesi olarak yorumlayıp AB'nin daha aktif rol almasını talep etti. Uluslararası çevreler ise bu hamleyi, kapsamlı bir çözümden ziyade iletişim kanallarını açık tutma ve gelecekteki müzakereler için uygun bir atmosfer hazırlama çabası olarak değerlendirdi. Tamçelik, Guterres'in görev süresinin sonuna yaklaşırken Kıbrıs dosyasında somut bir diplomatik miras bırakma isteğinin de bu ziyarette etkili olduğunu vurguladı.