Kıbrıslıtürklerin Çözüm Beklentisi Yüksek, Kaygıları da Büyük
CMIRS tarafından üç ayda bir düzenlenen kamuoyu araştırmasının son bölümünün ilk kısmı açıklandı. Haziran 2026'da 500 kişiyle yüz yüze görüşülerek yapılan çalışmanın bulgularına göre, katılımcıların yüzde 75,94'ü "iki toplumlu, iki kesimli ve siyasi eşitliğe dayalı federasyon" modelini kabul edilebilir buluyor. Ancak aynı katılımcıların yüzde 63,52'si olası bir federal çözümün kendilerinde kaygı yarattığını ifade ediyor. Bu durum, toplumun çözüm fikrine sıcak bakarken uygulama aşamasına yönelik temkinli yaklaştığını gösteriyor.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de toplumdaki genel kaygı seviyesinin oldukça yüksek olması. Ankete katılanların yüzde 88,38'i Kıbrıs sorunundaki belirsizliği, yüzde 91,98'i ise bu sorunun ekonomik gelişmeyi yavaşlatacağını kaygı verici buluyor. Öte yandan, katılımcıların yüzde 65,09'u bir anlaşmaya varılmasını istediğini belirtirken, mevcut durumun devamını kabul edilemez bulanların oranı da yüzde 59,96 olarak kaydedildi. Bu veriler, statükonun toplumun önemli bir kesimi tarafından sürdürülebilir görülmediğine işaret ediyor.
CMIRS Direktörü Mine Yücel, sonuçlara ilişkin yaptığı değerlendirmede, toplumun çözüm yönünde net bir irade ortaya koyduğunu ancak bunun tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Yücel, "Federasyon modelinin diğer alternatiflerin önünde yer alması, toplumun geniş bir kesiminin uluslararası parametreler çerçevesinde şekillenen çözüm seçeneklerine açık olduğunu gösteriyor" dedi. Ayrıca, konfederal çözüm modelinin yüzde 61,37 oranında kabul görmesinin, toplumun farklı seçenekleri değerlendirmeye hazır olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Yücel, üniter devlet modelinin ise yalnızca yüzde 25,95 ile sınırlı bir destek bulduğunu, ancak bu oranın geçmiş yıllara kıyasla arttığını da sözlerine ekledi.
Anketin bir diğer önemli bulgusu, toplumun yaklaşık yarısının Kıbrıslırumlarla yeniden bir arada yaşama fikrine hâlâ mesafeli durması. Katılımcıların yalnızca yüzde 50,31'i bu olasılığı kabul edilebilir bulurken, geri kalan kesimin çekincelerini koruduğu görülüyor. Bu durum, siyasi çözüm iradesinin yüksek olmasına rağmen toplumlar arası güvenin henüz istenen seviyeye ulaşmadığını gösteriyor. Araştırmada ayrıca, izolasyonların artma ihtimalini kaygı verici bulanların oranı yüzde 92,58, Güney Kıbrıs'ın enerji ve güvenlik anlaşmalarını kaygı verici bulanların oranı ise yüzde 92,39 olarak ölçüldü. Bu veriler, bölgesel gelişmelerin toplum tarafından yakından takip edildiğini ve geleceğe dair belirsizlik hissini artırdığını ortaya koyuyor.