Koruma Alanlarındaki Projelerde "Oldu-Bitti" Uyarısı: Geri Dönüşü Olmayan Kayıplar Yaşanabilir

Şehir Plancıları Odası, ülke genelinde planlanan kimi projelerin koruma bölgeleri içinde yer aldığının gözlemlendiğini duyurdu. Oda, bu tür projeler için İmar Yasası ve Eski Eserler Yasası çerçevesinde planlama onayı başvurusu yapılması ve Anıtlar Yüksek Kurulu'ndan uygunluk kararı alınmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.

Yapılan yazılı açıklamada, birçok projede kurul kararı beklenmeden çalışmalara erken başlandığı veya onay süreci tamamlanmadan uygulamaya geçildiğinin tespit edildiği vurgulandı. Bu yaklaşımın, kültürel mirasın korunması ve yasal işleyişin sağlıklı yürütülmesi bakımından ciddi riskler barındırdığı ifade edildi.

Açıklamada, Anıtlar Yüksek Kurulu'nun onayı olmadan başlatılan uygulamaların doğurabileceği sakıncalar sıralandı. Buna göre, kültürel miras alanlarında geri döndürülemeyecek kayıplar yaşanabileceği, kurulun tamamlanmış bir uygulamayı sonradan onaylamaya zorlandığı bir "oldu-bitti" ortamının oluşabileceği belirtildi. Ayrıca, hukuki ve teknik uygunluğu kesinleşmemiş projelere kamu kaynağı aktarılması, devlet kurumlarının kendi mevzuatına uymadığı algısının güçlenmesi ve özel kişi ya da kuruluşlara dönük denetimlerin inandırıcılığının zedelenmesi gibi tehlikelere işaret edildi.

Oda, kültürel mirasın korunmasının yalnızca ilgili kurumların değil, toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunun altını çizdi. Bu nedenle, koruma alanlarında hayata geçirilecek her türlü proje ve uygulamada, gerekli yasal izinler ve kurul kararları eksiksiz biçimde tamamlanmadan çalışmalara başlanmamasının büyük önem taşıdığı kaydedildi.