Mağusa'nın Gizli Geçidi Beyaz Perdede: Baykal Tüneli Belgeseli İzleyiciyle Buluşuyor
Gazimağusa Belediyesi'nin öncülüğünde hayata geçirilen belgesel, Baykal Tüneli'nin bilinmeyen yönlerini aydınlatmayı amaçlıyor. Yapım, tünelin inşa sürecinden mimari detaylarına, geçirdiği onarımlardan Kıbrıslı Türkler için taşıdığı insani öneme kadar pek çok unsuru ele alıyor.
Belgeselde dönemin canlı tanıkları da konuşturuldu. Belediye Başkanı Dr. Süleyman Uluçay ve ARUCAD Üniversitesi Rektörü Asım Vehbi'nin yanı sıra Sultan Kıraner, Vural Denizhan, Ahmet Sevinç, Osman Saner, Mehmet Ersan Akbay, Gözkamaş Ergüneş ve Fikret Şenal gibi isimler anılarını paylaştı. Yapımcılığını ve yönetmenliğini Aytekin İşman'ın üstlendiği projede, uygulayıcı yapımcı olarak Mustafa Öztunç görev aldı. Görüntü yönetmenliğini İsmail Kurtuldu'nun, röportajları Erdal Hoş'un yürüttüğü belgeselin kurgu ve montajı Burhan Akyüz'e, kamera çekimleri ise Yusuf Uzun'a emanet edildi. Proje ekibinde ayrıca Tülen Saner, Mehmet Çağlar, Behçet Öznaçar, İbrahim Dalkılıç ve Başak Eser de yer aldı.
Dr. Burhan Nalbantoğlu'nun önerisi ve mimar Osman Saner'in projelendirmesiyle Baykal bölgesindeki mücahitlerin katkılarıyla büyük bir gizlilik içinde inşa edilen tünel, 1967 yılında tamamlandı. Yaklaşık 65 metre uzunluğunda ve 5 metre derinliğindeki bu yapı, Baykal Mahallesi'ni surların dış hendeğine bağlayan stratejik bir güvenlik ve tahliye hattı olarak tasarlandı.
Tünel, en hayati sınavını 20 Temmuz 1974'te verdi. Aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların da bulunduğu binin üzerinde Kıbrıslı Türk, bu dar geçitten Suriçi'ne ulaşarak can güvenliğini sağladı. Bu olay, Baykal Tüneli'ni Mağusa halkının dayanışma ruhunun ve direniş azminin somut bir simgesine dönüştürdü. Gazimağusa Belediyesi'nin ana sponsorluğundaki projeye Sakarya Üniversitesi, ARUCAD Üniversitesi ve Arkın Palm Beach Hotel de destek verdi.