Teminatla Serbest Kalan Zanlılar Yeniden Suç Makinesi Gibi: Toplum Güvenliği Tehlikede mi?

Trafikte yaşanan bir tartışmada karşısındaki kişiye tabanca doğrultarak "Biraz daha yaklaşırsan seni vuracağım" dediği öne sürülen bir zanlının teminat karşılığında serbest kalması dikkat çekti. Benzer bir tablo, Güney Kıbrıs'tan para toplayarak uyuşturucu temin ettikleri iddia edilen üç kişiden ikisinin tutuksuz yargılanmak üzere bırakılmasıyla da yaşandı.

85 yaşındaki Turan Obalı'nın hayatını kaybettiği trafik kazasının ardından ortaya çıkan detaylar ise tartışmaları alevlendirdi. Kazanın gerçek sürücüsünü saklamak için polise yalan beyanda bulunduğu iddia edilen zanlılardan birinin, daha önce müstahdem tarafından sirkat, geceleyin ev açma ve sirkat suçlarından mahkemeye çıkarıldığı ve o dönem de teminata bağlandığı ortaya çıktı.

Geçmişte mahkemeye yansıyan dosyalar incelendiğinde, teminatla serbest bırakılan bazı zanlıların kısa süre sonra yeni suç iddialarıyla tekrar hâkim karşısına çıktığı görüldü. Bu durum, mahkemelerin teminat kararı verirken sadece zanlının duruşmalara katılmasını sağlayacak maddi koşulları değil, yeniden suç işleme riskini ve toplum güvenliğini de kapsamlı biçimde değerlendirmesi gerektiği yönündeki eleştirileri beraberinde getirdi.

Özellikle silah kullanma tehdidi, şiddet eğilimi veya tekrarlayan suç iddialarının söz konusu olduğu durumlarda, uzman psikolojik veya psikiyatrik değerlendirme, tedavi ve rehabilitasyon programları, daha sıkı polis denetimi, düzenli kontrol ve farklı koruyucu tedbirlerin devreye alınabileceği belirtiliyor. Teminatla serbest bırakılmanın kişinin suçlu olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan uzmanlar, yine de zanlının geçmiş dosyaları, davranış biçimi ve somut bir suç işleme riski bulunup bulunmadığının göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor.