Barolar Birliği'nden Deniz Faciası Soruşturması İçin Kritik Uyarı: Bağımsızlık Şart
- Barolar Birliği, Girne açıklarındaki 8 ölümlü deniz faciası soruşturmasında bağımsızlık şartına dikkat çekti.
- Soruşturmanın idarenin izin, denetim ve deniz emniyeti görevlerini de kapsaması gerektiği belirtildi.
- Soruşturmayı yürütenlerin kazaya karışan taraflardan ve idari makamlardan işlevsel bağımsızlığı vurgulandı.
- Birlik, teknik kayıtların korunması ve yetki devri dahil altı temel talepte bulundu.
Barolar Birliği, Girne açıklarında yaşanan ve 8 kişinin ölümüyle sonuçlanan deniz faciasıyla ilgili yazılı bir açıklama yayımladı. Hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı dilenen açıklamada, kazanın nedenlerinin ve olası sorumluların belirlenmesi amacıyla yürütülen soruşturmanın yakından izlendiği ifade edildi.
Açıklamada, bu kadar ağır sonuçları olan bir deniz kazasında soruşturmanın yalnızca gemi şirketi, kaptan veya mürettebatın kusuruna odaklanmaması gerektiği belirtildi. İdarenin izinlendirme, denetim ve deniz emniyeti konusundaki görevlerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinin de mercek altına alınması gerektiği kaydedildi. Kamuoyunda, olayın tüm boyutlarıyla ve idarenin olası sorumluluğunu da kapsayacak şekilde araştırılması yönünde geniş bir mutabakat oluştuğu gözlemlendi.
Barolar Birliği, cezai sorumluluk ile idari ve siyasi sorumluluğun aynı nitelikte olmadığına dikkat çekti. Cezai soruşturmanın sürüyor olmasının, kamu kurumlarının görevlerini yerine getirip getirmediğinin ayrıca araştırılması gereğini ortadan kaldırmadığı vurgulandı. Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün Deniz Kazaları Soruşturma Kodu'na işaret edilen açıklamada, soruşturmayı yürütenlerin hem kazaya karışan taraflardan hem de idari veya disiplin işlemi yapma yetkisine sahip makamlardan işlevsel olarak bağımsız olması gerektiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca Avrupa Birliği'nin 2009/18/EC sayılı Direktifi'ne de değinildi. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın ilgili kararında, deniz güvenliğinin denetimi ve uygulanmasında görev alan kişilerin aynı zamanda deniz kazalarını araştıran kurulda yer almasının bağımsızlık şartını karşılamadığı sonucuna varıldığı hatırlatıldı. Barolar Birliği, geminin sefere çıkmasına hangi makamların hangi denetimler sonucunda izin verdiğinin araştırılması gerektiğini vurgulayarak gerekli teknik ve idari denetimlerin yapılıp yapılmadığının ortaya çıkarılmasını istedi.
Birlik, soruşturmanın bağımsızlığının korunması için altı temel talepte bulundu. Bunlar arasında tüm teknik kayıtların ve delillerin gecikmeksizin muhafaza altına alınması, soruşturmanın yalnızca gemi şirketi ve mürettebatla sınırlı kalmayıp kamu kurumlarının izin ve denetim görevlerini de kapsaması, sorumluluğu araştırılabilecek bakanlık ve kurumlardan bağımsız bir inceleme yürütülmesi ve gerekli hallerde ilgili makamların soruşturma yetkilerinin geçici olarak başka bir makama devredilmesi yer aldı. Barolar Birliği, üzerlerine düşen her görevi yerine getirmeye hazır olduklarını da ilgili makamların ve kamuoyunun bilgisine sundu.