Guterres'in Kıbrıs ziyareti: Amaç, tarafları masaya döndürmek
Kanal T'de yayınlanan bir programa konuk olan Kemal Baykallı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in bugün başlayacak Kıbrıs temaslarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Baykallı, Kıbrıs meselesi etrafında dönen spekülasyonların arttığına dikkat çekerek, sürecin söylentilerle değil, somut gerçeklerle ele alınması gerektiğini vurguladı. Guterres'in ziyaretinin asıl amacının, tarafları 5+1 formatında yeniden bir araya getirecek bir sürecin önünü açmak olduğunu kaydeden Baykallı, bu noktada BM Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin'in yürüttüğü mekik diplomasisinin de önemli bir rol oynadığını hatırlattı.
Baykallı, müzakerelerin yeniden başlamasının yalnızca iki tarafın iradesine bağlı olmadığını, Crans-Montana sürecinin ardından garantör ülkelerin de dahil olduğu daha kapsamlı bir yapıya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Atanmış 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ın politikalarını eleştiren Baykallı, bu yaklaşımın Kıbrıslı Türklerin kendi gelecekleri hakkında karar verebilme kapasitesine dair algıyı zayıflattığını öne sürdü. Baykallı, "Sürekli Ankara'ya havale edilen bir siyaset anlayışından sonra, Tufan Erhürman'ın Türkiye ile daha uyumlu ve dengeli bir diyalog zemini kurabilmesi önemli bir gelişmedir" diyerek, seçim sonuçlarının toplumun çözüm beklentisini ortaya koyduğunu belirtti.
Toplumda Guterres'in ziyaretiyle ilgili yaratılan korku iklimine de değinen Baykallı, "Bazı çevreler halka 'Guterres geliyor, toprak verilecek' ya da 'şu olacak, bu olacak' diyerek korku yayıyor. Böyle bir durum söz konusu değildir" ifadelerini kullandı. Guterres'in adadan somut bir ilerleme kaydedilmeden ayrılmak istemeyeceğini dile getiren Baykallı, ziyaretin sonunda 5+1 toplantısına giden yolun açılmasının en önemli beklenti olduğunu söyledi. Son beş yılda iki devletli çözüm söylemi nedeniyle büyük bir zaman kaybı yaşandığını belirten Baykallı, tarihte ilk kez bu kadar uzun bir süre hiçbir resmi müzakere yapılmadığına dikkat çekti.
Baykallı, Guterres'in Kıbrıs dosyasına ağırlık vermesinin bölgesel gelişmelerle de bağlantılı olduğunu savundu. İran-İsrail gerilimi, Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa'nın enerji güvenliği ve Doğu Akdeniz'deki dengelerin Kıbrıs'ın stratejik önemini artırdığını belirten Baykallı, Türk-Yunan ilişkilerindeki normalleşme çabalarının da çözüm süreci için yeni fırsatlar yarattığını ifade etti. Kıbrıslı Türklerin güvenlik endişelerinin göz ardı edilemeyeceğini vurgulayan Baykallı, uluslararası hukukun ihlal edildiği örneklere dikkat çekerek bu kaygıların meşru olduğunu söyledi.
Kıbrıs sorununun ekonomik boyutuna da değinen Baykallı, çözümsüzlüğün turizmden yükseköğretime, ticaretten yatırımlara kadar tüm sektörleri olumsuz etkilediğini belirtti. Ambargolar, uluslararası tanınmama ve hukuki belirsizliklerin ekonomiyi kırılgan hale getirdiğini ifade eden Baykallı, saygın bir devlet yapısına ulaşmanın yolunun güçlü ve sürdürülebilir bir ekonomik yapı kurmaktan geçtiğini kaydetti.