KKTC'de 5G, Fiber ve Starlink Tartışmalarına Mühendislerden Net Uyarı: Bilgi Kirliliği Var

KTMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası, ülkede son dönemde hararetle tartışılan 5G mobil iletişim, evlere ve iş yerlerine fiber optik altyapı götürülmesi ve Starlink uydu internet hizmetlerine dair kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Oda, bu konuların gündeme gelmesini memnuniyetle karşılarken, teknik terimlerin birbirine karıştırılması, henüz netleşmemiş detayların kesinleşmiş gibi lanse edilmesi ve konuyla doğrudan ilgisi olmayan kişilerin yaptığı çelişkili açıklamaların ciddi bir bilgi kirliliği yarattığına dikkat çekti.

Açıklamada, KKTC'de mobil hizmetlerin KKTCELL ve KKTC Telsim tarafından sunulduğu hatırlatıldı. BTHK'nın 2022'deki 4G/5G ihalesinin ardından iki operatörün 2023 sonbaharında 4G/4.5G'ye geçtiği, 2025 itibarıyla baz istasyonlarının yaklaşık yüzde 96'sında LTE hizmeti verildiği belirtildi. Ağustos 2026'da imzalanan ek sözleşmelerle 5G takviminin yeniden düzenlendiği aktarılırken, 15 Kasım'da ülkenin her noktasında aynı hız ve kalitede 5G beklentisinin gerçekçi olmadığı vurgulandı. Kapsama alanının genişlemesi, baz istasyonlarının yenilenmesi ve 5G uyumlu cihazların yaygınlaşmasının zaman alacağı ifade edildi. Ekranda "5G" ibaresinin görünmesinin tek başına kaliteli hizmet anlamına gelmediği, asıl belirleyici unsurların kapsama yoğunluğu, frekans miktarı ve fiber bağlantılar olduğu kaydedildi.

Fiber optik konusunda ise Oda, FTTH'nin "eve kadar fiber" anlamına geldiğini ve çağdaş dijital ekonominin temelini oluşturduğunu belirtti. 5G ile FTTH'nin rakip değil, birbirini tamamlayan teknolojiler olduğu vurgulandı. TC-KKTC arasındaki fiber sürecinde Temmuz 2025'te mutabakat zaptı, Eylül 2025'te uygulama protokolü imzalandığı; ancak ilk protokolde altyapı mülkiyeti, Türk Telekom'un rolü ve veri güvenliği gibi konularda ciddi çekinceler oluştuğu hatırlatıldı. Bu çekinceler üzerine 20 Ağustos 2026'da yeni bir Ek Protokol imzalandığı, ancak 23 Ağustos itibarıyla bu protokolün tam metninin kamuoyuyla paylaşılmadığı belirtildi. Oda, hangi güvencelerin getirildiğini kesin olarak değerlendirmenin henüz mümkün olmadığını ifade etti.

Starlink konusunda ise Oda, alçak yörünge uydu sistemlerinin özellikle afet durumlarında ve kırsal bölgelerde faydalı olabileceğini kabul etmekle birlikte, bir cihazın sinyal alabilmesinin o hizmetin KKTC'de yasal olarak yetkilendirildiği anlamına gelmediğini vurguladı. BTHK'nın güncel yetkilendirilmiş sağlayıcılar listesinde Starlink veya SpaceX adına bir kayıt bulunmadığı belirtilerek, yurt dışından cihaz getirip kullanmanın yerel yetkilendirmenin yerine geçmediği uyarısı yapıldı. Oda, Starlink'e süresiz yasak uygulanmasını da doğru bulmadığını, BTHK'nın teknoloji tarafsız bir uydu internet yetkilendirme çerçevesi hazırlaması gerektiğini savundu.